เงื่อนไขชำระเงิน–ปรับ–ดอกเบี้ย: อะไรควรมีในสัญญา?

กฎหมายธุรกิจ & สัญญา

ในการทำธุรกิจหรือการทำสัญญาใดๆ “เงิน” คือหัวใจสำคัญ แต่หลายครั้งที่ความสัมพันธ์ต้องจบลงด้วยการฟ้องร้อง เพียงเพราะเขียนรายละเอียดเรื่องการเงินไว้ไม่ชัดเจน วันนี้เราจะมาเจาะลึก 3 ส่วนสำคัญที่คุณต้องตรวจสอบให้ดีก่อนจรดปากกาเซ็นชื่อ

1. เงื่อนไขการชำระเงิน (Payment Terms) – ใคร จ่ายเท่าไหร่ เมื่อไหร่?

อย่าระบุแค่ยอดเงินรวม แต่ต้องแจกแจงให้ชัดเจนถึงที่มาและกำหนดการ เพื่อป้องกันการโต้แย้งในภายหลัง

  • งวดการจ่าย: แบ่งจ่ายตามระยะเวลา (Monthly) หรือตามความสำเร็จของงาน (Milestone)?
  • วิธีการชำระ: โอนเงินผ่านบัญชีธนาคารใด หรือเช็คสั่งจ่ายในนามใคร?
  • ภาษี: ยอดเงินที่ระบุ รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%) หรือมีการหักภาษี ณ ที่จ่าย (Withholding Tax) อย่างไร?

2. ค่าปรับ (Penalties) – เมื่อผิดนัด ต้องจ่ายคืนเท่าไหร่?

ค่าปรับคือสิ่งที่ใช้ “ปราม” ไม่ให้คู่สัญญาละทิ้งหน้าที่ แต่การระบุค่าปรับต้องมีความเป็นธรรม

  • ค่าปรับรายวัน: มักใช้ในสัญญาก่อสร้างหรือจ้างทำของ (เช่น ปรับวันละ 0.1% ของมูลค่าสัญญา)
  • ค่าปรับแบบเหมา (Liquidated Damages): ระบุเป็นจำนวนเงินที่แน่นอนหากมีการเลิกสัญญาหรือทำผิดเงื่อนไขสำคัญ
  • ข้อควรระวัง: หากระบุค่าปรับสูงเกินส่วน ศาลมีอำนาจสั่งลดลงให้เหลือเท่าที่เสียหายจริงได้

3. ดอกเบี้ยผิดนัด (Default Interest) – อัตราเท่าไหร่ถึงจะไม่เป็นโมฆะ?

นี่คือส่วนที่กฎหมายมีการอัปเดตใหม่ ซึ่งหลายคนยังใช้มาตรฐานเดิมจนอาจทำให้ข้อสัญญาเสียเปล่า

  • อัตรากฎหมายใหม่: ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับแก้ไข) หากไม่ได้กำหนดอัตราไว้ชัดเจน กฎหมายให้คิดที่ 3% ต่อปี (ซึ่งอาจปรับเปลี่ยนตามพระราชกฤษฎีกาบวกเพิ่มอีก 2%)
  • การตกลงกันเอง: สามารถตกลงให้สูงกว่าที่กฎหมายกำหนดได้ แต่ต้องไม่เกิน 15% ต่อปี (สำหรับบุคคลทั่วไปที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน) หากระบุเกินกว่านี้ ดอกเบี้ยอาจเป็นโมฆะทั้งหมด!
  • จุดเริ่มต้น: ต้องระบุให้ชัดว่าดอกเบี้ยเริ่มเดินตั้งแต่วันที่เท่าไหร่ (เช่น วันถัดจากวันครบกำหนดชำระ)

💡 มุมมองจากทนายความ (Attorney’s Note)

“สัญญาที่ดีไม่ใช่สัญญาที่จ้องจะเอาเปรียบอีกฝ่าย แต่คือสัญญาที่ปิดช่องโหว่ความขัดแย้งได้ครบถ้วน การระบุขั้นตอนการ ‘ทวงถาม’ หรือ ‘โนติส’ (Notice Period) ก่อนเริ่มคิดค่าปรับหรือดอกเบี้ย จะช่วยให้สัญญานั้นมีความเป็นธรรมและมีน้ำหนักมากขึ้นเมื่อต้องนำไปสู้กันในชั้นศาล”

สรุป: ก่อนลงนามในสัญญาครั้งถัดไป ลองเช็กดูว่ามี 3 ส่วนนี้ครบถ้วนและชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ เพราะความใส่ใจในวันนี้ คือการลดความเสี่ยงในวันหน้า